Μπουκάλια στο πέλαγος

Οι ηλίθιοι πιστολέρο, που νομίζουν ότι θα αλλάξουν κάτι στον κόσμο σκοτώνοντας πού και πού κάποιον ή βάζοντας καμια βομπίτσα, πέτυχαν έναν πραγματικό άθλο.
Κατάφεραν σε μία μέρα να μετατρέψουν τον ιδρυτή ενός σκουπιδο-χαβουζο-μπλογκ, του πιο εμετικού από κτίσεως ελληνικής μπλογκόσφαιρας, σε ήρωα και σύμβολο της μαχόμενης δημοσιογραφίας.
Μπράβο λεβέντες!
Τώρα πάτε να ξεράσετε και μία προκήρυξη για να μας αποδείξετε για άλλη μία φορά πόσο βόδια είστε -λες και δεν το ξέραμε!

Κάποτε ήταν στην πόλη μας ο νούμερο ένα βουλευτής του ΠΑΣΟΚ. Δραστήριος, μαχητικός (με ρεκόρ επερωτήσεων στη βουλή), πληθωρικός, “έλυνε και έδενε” σε τοπικό επίπεδο. Φυσικά ήταν η καλύτερη εγγύηση για ένα διορισμό στο δημόσιο. Παρόλο που ποτέ δεν άσκησε υπουργικά καθήκοντα, εάν ήσουν παρατρεχάμενός του, είχες τις περισσότερες πιθανότητες να κατακτήσεις μία δημόσια θέση.
Ήταν λάτρης του Ανδρέα Παπανδρέου και μοιραία μετά την παραίτησή του από την πρωθυπουργία, πόνταρε στον Άκη. Αν θυμάστε, σε εκείνο το ιστορικό συνέδριο μετά το θάνατο του Α.Παπανδρέου, ο Σημίτης, που είχε γίνει ήδη πρωθυπουργός, διεκδικούσε και την προεδρία του ΠΑΣΟΚ από τους “προεδρικούς” του Τσοχατζόπουλου που ζητούσαν “διαρχία”, δηλαδή πρωθυπουργός ο Σημίτης και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ο Άκης. Σ’ εκείνο το συνέδριο ο Σημίτης ξεκαθάρισε ότι θα παραιτηθεί από πρωθυπουργός εάν δεν κατάφερνε να εκλεγεί και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Τότε οι αντίπαλοί του, που θεώρησαν τη δήλωση εκβιασμό, σηκώθηκαν όρθιοι και τον μούντζωναν γιουχάροντας. Πρωτοσέλιδο την άλλη μέρα σε πολλές εφημερίδες ήταν ο αδερφός του κυρίου βουλευτή και ο γραμματέας του που άπλωναν τις ανοιχτές παλάμες τους προς το βήμα του συνεδρίου σε έξαλλη κατάσταση.
Η ιστορία τελικά, όπως θυμόμαστε καλά, δεν ευνόησε τους “προεδρικούς” αλλά έφερε τους “εκσυγχρονιστές” στην εξουσία. Εκεί άρχισε και η πτώση του κυρίου βουλευτή μας. Η κάθετη πτώση σε σταυρούς έγινε σύντομα αδυναμία εκλογής…
Σήμερα, ξεχασμένος και παρατημένος σχεδόν από όλους, εγκαταλειμμένος από τη σύζυγό του, γυρνά στα καφενεία, έχει πάρει υπερβολικό βάρος από το ποτό (ήταν ήδη υπέρβαρος) και ενίοτε τον παίρνει ο ύπνος στην καρέκλα, στου “βουερού του καφενείου το μέσα μέρος” που θα ‘λεγε κι ο Καβάφης. Συχνά οι γείτονές του τον μαζεύουν μεθυσμένο από τα σκαλιά του σπιτιού του ή το πεζοδρόμιο και με δυσκολία τον οδηγούν στο κρεβάτι του.
Ο κύριος πρώην βουλευτής, μάλλον η σκιά του κάποτε κραταιού βουλευτή, συμβολίζει κατά τον καλύτερο τρόπο την άνοδο και παρακμή του Π.ΠΑ.ΣΟ.Κ., (παλαιού ΠΑ.ΣΟ.Κ.), εκείνου του κόμματος που πέτυχε ιστορικές εκλογικές νίκες και επέβαλε στη χώρα μία στρεβλή αντίληψη περί σοσιαλισμού. Εκείνου του κόμματος του οποίου την πολιτική πληρώνουμε σήμερα.
Στο πρόσωπο αυτό αντικατοπτρίζεται όλος ο συμβολισμός μιας ολόκληρης εποχής που χρεοκόπησε πολιτικά και πάνω απ’ όλα ηθικά.

“Κανείς δεν τον θυμάται πια. Δικαιοσύνη” που θα έλεγε κι ο Σεφέρης.

Ως απάντηση αυτού εδώ. Επειδή για κάθε λόγο υπάρχει αντίλογος κι επειδή μου αρέσει να παίζω το συνήγορο του διαβόλου…

Καμιά φορά ο κόπος του εκπαιδευτικού που διορθώνει γραπτά ελαφραίνει λίγο από αυτά που καλείται να διορθώσει.
Η σύζυγος, που διόρθωνε πρόσφατα γραπτά Ιστορίας, μου έδειξε ένα γραπτό όπου ο μαθητής, σε ερώτηση σχετικά με τη Φιλική Εταιρεία, έγραψε “είναι μία εταιρεία που φέρεται φιλικά προς τους πελάτες της”, ενώ για τη Μεγάλη Ιδέα επεσήμανε με βεβαιότητα ότι “αυτό λέγεται για κάποιον που νομίζει ότι είναι σημαντικός ενώ δεν είναι, δηλαδή λέμε ότι έχει μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του”.
Και μετά ήρθε με e-mail αυτό:

1
Δίδεται το εξής πρόβλημα: μετατρέψατε καναπέ σε κρεβάτι άνευ αύξησεως καταληφθησομένου εμβαδού.
2
Μία ανεξήγητη δροσιά σε πιάνει όταν ξαπλώνεις σ’ αυτό το στρώμα
3
Παράθυρο ή μπαλκόνι; Παράθυρο ή μπαλκόνι; Παράθυρο ή μπαλκόνι; έπρηζε τον αρχιτέκτονα ο αναποφάσιστος πελάτης. Κι αυτός βρήκε τη σολομώντεια λύση!
4
Αφού έπαιξε χιλιάδες ώρες πακ-μαν, είπε να κάνει και καμιά δουλειά. Κι έγινε σχεδιαστής επίπλων.
5
Εκεί που κάθεσαι να χέσεις και ξεχνιέσαι με τις ώρες
6
Τώρα που το παιδί πήγε στο γυμνάσιο, τι να τα κάνω τα χιλιάδες τουβλάκια που μάζευε τόσα χρόνια;
7
Όταν της γιαγιάς τής τέλειωσε το νήμα, σκέφτηκε να πειραματιστεί με νέα υλικά. Μία νέα εποχή για τα σεμεδάκια ξημέρωνε…
8
Θέλω ένα νεροχύτη που να μη βουλώνει ποτέ! Ζητάω πολλά;
9
Μαστρο-Θανάση νομίζω ότι πρέπει να κόψεις επιτέλους το ποτό
10
- Κάποτε έφτιαξα σαλονάκι που μάζευε σε σχήμα μπάλας
- Κι εγώ άφησα εποχή με το παγκάκι-μακαρονάδα
- Τι να μας πείτε τώρα! Εγώ έφτιαξα τραπεζάκι που εμφανίζεται από το πουθενά!
11
Τώρα πια λέει ότι έβαλε το λιθαράκι του για έναν καλύτερο κόσμο. Ένα κόσμο όπου οι οδοντόβουρτσες θα στέκονται πάντα όρθιες.
12
Μπορεί να πρόκοψε στη ζωή του αλλά η εποχή που κοιμόταν κάτω από γέφυρες και σκεπαζόταν με χαρτόκουτα τον σημάδεψε για πάντα
13
“Στο είπα ότι παρήγγειλες πολλά καλαμάκια για το πάρτι! Τι θα τα κάνουμε τώρα;”
14
Αν νομίζετε ότι τα μανταλάκια χρησιμεύουν για να κρεμάμε τα ρούχα στο σκοινί, λυπάμαι αλλά έχετε φτωχή φαντασία
15
Εντάξει! Ο λεμονοστίφτης είναι μεγαλοφυής και δικαίως έγινε σύμβολο του σύγχρονου ντιζάιν αλλά… πού πάνε τα κουκούτσια;

Ένα προνόμιο που απολαμβάνεις όταν είσαι γονέας είναι ότι μπορείς μαζί με τα παιδιά σου να δραπετεύεις λιγάκι από την ηλικία σου και να ξαναζείς έστω κάποιες στιγμές της παιδικής ηλικίας. Όχι ότι δεν μπορείς να το κάνεις αυτό και χωρίς παιδιά, αλλά με τα παιδιά έχεις μία καλή δικαιολογία για να παλιμπαιδίζεις χωρίς να προκαλείς την περιέργεια. Πολλοί βέβαια θα έλεγαν ότι δεν είναι επιστροφή αλλά μία ψευδαίσθηση επιστροφής στην παιδικότητα, αλλά, έστω και ως ψευδαίσθηση, εγώ αυτό το θεωρώ πολύτιμο.
Με αφορμή τα παιδιά μου, ξαναβρήκα αγαπημένα βιβλία που με συντρόφευσαν όταν ήμουν παιδί (όπως τη “Μυστηριώδη νήσο” του Βέρν), ξανασυνάντησα παλιούς αγαπημένους ήρωες (όπως τον Λούκι Λουκ στις παλιές καλές ιστορίες των Morris - Gosciny) και ήρθα ξανά σε επαφή με το μαγικό κόσμο των ταινιών κινουμένων σχεδίων που -με την ευκαιρία- ανακάλυψα ότι τα τελευταία χρόνια έχει κάνει τεράστια πρόοδο. Μάλιστα η πρόοδος στο σενάριο είναι εφάμιλλη της τεχνικής προόδου. Την εποχή που ήμουν παιδί δεν είχαμε την τύχη να υπάρχει η Pixar, που με έκανε πολλές φορές να σκεφτώ πόσο τυχερά είναι τα παιδιά σήμερα -αλλά κατ’επέκταση και οι γονείς τους.
Αφορμή για τα παραπάνω μου έδωσε η τρίτη συνέχεια των ταινιών Toy Story, που παρακολούθησα πρόσφατα με το μικρό αταιριαστόπουλο και έχω την εντύπωση ότι εγώ το χάρηκα περισσότερο. Η ταινία αυτή είναι το επιστέγασμα δύο πολύ καλών πρώτων ταινιών και ως εξαίρεση του κανόνα που θέλει τα σίκουελ να εκμεταλλεύονται την επιτυχία των πρώτων ταινιών χωρίς να την επαναλαμβάνουν, αυτή είναι η καλύτερη της σειράς.
Το εύρημα των τριών ταινιών είναι νομίζω γνωστό. Οι δημιουργοί των ταινιών Toy Story βάζουν τα παιχνίδια να ζωντανεύουν όταν κανείς δεν τα προσέχει και να ζουν μία ζωή στις παρυφές της ανθρώπινης ζωής. Μία ζωή στην οποία βασική επιθυμία και σκοπός είναι να μπορούν να προσφέρουν χαρά σε ένα παιδί. Τα παιχνίδια στις ταινίες Toy Story εκτός από αρετές έχουν κι ελαττώματα, νιώθουν θυμό, ζήλια, οργή. Είναι καλά και κακά, αλλά είναι αξιοσημείωτο ότι τα κακά παιχνίδια έγιναν έτσι επειδή δοκίμασαν την απόρριψη των ανθρώπων και ανέπτυξαν αυτή τη συμπεριφορά ως άμυνα στην απογοήτευση. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι οι χαρακτήρες των παιχνιδιών δεν είναι μονοδιάστατοι, αλλά διδάσκονται από αυτά που τους συμβαίνουν, κάνουν επιλογές καλές ή κακές, αλλάζουν, εξελίσσονται…
Στο Toy Story 3 αυτά τα χαρακτηριστικά είναι ακόμη πιο έντονα, αφού ο μικρός Άντι, ιδιοκτήτης των παιχνιδιών, δεν είναι πια μικρός κι ετοιμάζεται να φύγει για το κολέγιο, και…

ΠΡΟΣΟΧΗ! ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΙ ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΚΗΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ, ΟΠΟΤΕ ΜΗΝ ΣΥΝΕΧΙΣΕΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΑΝ ΣΚΟΠΕΥΕΤΕ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

…και τα παιχνίδια πρέπει να πάρουν αποφάσεις που θα κρίνουν την επιβίωσή τους. Μπροστά στο αβέβαιο μέλλον οι απόψεις διίστανται: άλλοι υποστηρίζουν ότι πρέπει να φύγουν, άλλοι ότι θα πρέπει να μπουν στην κούτα με τις δωρεές προς τον παιδικό σταθμό, ενώ ο πρωταγωνιστής, ο καουμπόι Γούντι υποστηρίζει ότι πρέπει να μείνουν πιστοί στον ιδιοκτήτη τους τον Άντι. Κι εκεί αρχίζει η περιπέτεια που όπως και στις προηγούμενες ταινίες συνδυάζεται μοναδικά με γέλιο αλλά και συγκίνηση, που φτάνει στο αποκορύφωμά της σε μία σκηνή στο τέλος που στο εξής θα περιλαμβάνω στις αγαπημένες μου κινηματογραφικές σκηνές. Η παρέα των παιχνιδιών προσπαθώντας να δραπετεύσουν από τη χωματερή πέφτουν στην ταινία με τα μεταλλικά αντικείμενα που οδηγούνται για λιώσιμο στη φωτιά του χυτηρίου. Μετά από απεγνωσμένες σπασμωδικές κινήσεις για να σωθούν, συνειδητοποιούν ότι όλα τέλειωσαν πια. Και τότε σταματούν κάθε προσπάθεια, το καθένα πιάνει το χέρι του άλλου και λυπημένα αλλά ήρεμα πηγαίνουν όλα μαζί προς το θάνατο όπως έζησαν στη ζωή: μία αχώριστη παρέα. Ποτέ δεν φανταζόμουν ότι θα με εντυπωσιάσει τόσο μία σκηνή από ταινία κινουμένων σχεδίων!
Φυσικά στο τέλος γλιτώνουν και βρίσκουν μία νέα στέγη σε ένα παιδάκι που αγαπά τα παιχνίδια, αλλά το εντυπωσιακό είναι ότι και ο Γούντι, πιστός φίλος του Άντι μέχρι εκείνη τη στιγμή, αποφασίζει να αποχωριστεί τον ιδιοκτήτη του. Αλλά και ο Άντι είναι σαν να κάνει ένα αποφασιστικό βήμα προς την ενηλικίωση, όταν αποφασίζει να αφήσει τον Γούντι και, λίγο πριν φύγει με το αμάξι για το κολέγιο, ψιθυρίζει προς τα παιχνίδια του “σας ευχαριστώ φίλοι μου”.

Στις κινηματογραφικές αίθουσες της Γαλλίας, παίζεται αυτό τον καιρό το When You’re Strange, ένα ντοκιμαντέρ με θέμα τον Τζιμ Μόρισον και τους Doors. Με την ευκαιρία αυτή, το Nouvel Observateur φιλοξενεί μία πολύ ενδιαφέρουσα κοινή συνέντευξη του ντράμερ των Doors Τζον Ντέσνμορ και του σκηνοθέτη της ταινίας Τομ Ντιτσίλο.

Εκείνο τον καιρό, στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ υπήρχαν οι Velvet Underground του Λου Ριντ και στη δυτική ακτή οι Doors. Το συγκρότημα γεννήθηκε το 1966 στο Λος Άντζελες και δεν έζησε παρά πέντε χρόνια. Ήταν το διάστημα στο οποίο ηχογράφησαν έξι δίσκους, ανάμεσα στους οποίους: «The Doors», «Strange Days», «L.A. Woman». Ήταν επίσης το χρονικό διάστημα στο οποίο ο τραγουδιστής και ποιητής του συγκροτήματος Τζιμ Μόρισον, αυτός ο γιος ναυάρχου με τις διονυσιακές εμμονές, εντυπώθηκε στις συνειδήσεις του κόσμου ως μία αξεθώριαστη εικόνα του ροκ και της αντικουλτούρας, πριν πεθάνει στα 27 του χρόνια στο Παρίσι. Σαράντα χρόνια μετά το τέλος αυτού του συγκροτήματος που αποτελούνταν από τον Ρόμπι Κρίγκερ (κιθάρα), τον Ρέι Μάντζαρεκ (πλήκτρα) και τον Τζον Ντένσμορ (ντραμς), ο κινηματογραφιστής Τομ Ντιτσίλο διαγράφει τη σπινθηροβόλα τροχιά του στο «When You’re Strange», ένα ντοκιμαντέρ που κινείται ανάμεσα στη χάρη και την αυτοκαταστροφή.
Le Nouvel Observateur. Η ταινία σας αποτελείται αποκλειστικά από σκηνές που τραβήχτηκαν ανάμεσα στα 1966 και 1971. Δεν βλέπουμε ποτέ τους Doors όπως είναι το 2010. Μήπως από νεανισμό;
Tom DiCillo. Αν έπαιρνα μαρτυρίες, θα ήταν σίγουρα θεαματικό… π.χ. να μου έλεγε ο Ντέιβιντ Μπάουι ότι στο σάβανο του Τορίνου είναι το πρόσωπο του Τζιμ Μόρισον. Αλλά ήταν ελάχιστα πιθανό να κάνω κάτι τέτοιο… Δεν ήθελα χίπικη νοσταλγία. Όταν οι παραγωγοί μου πρότειναν να κάνω αυτή την ταινία, είπα αμέσως ναι. Επί τρεις εβδομάδες, έβλεπα δέκα ώρες τη μέρα ταινίες αρχείου. Μιλούσαν για τους Doors καλύτερα κι από τους ίδιους.
Le Nouvel Observateur. Τι γνώμη έχετε για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζετε ο Μόρισον στην ταινία «The Doors» του Όλιβερ Στόουν;
Tom DiCillo. Δεν είναι ο Τζιμ Μόρισον αυτός. Είναι ένα προσωπείο, η καρικατούρα μιας αλκοολικής κωλοτρυπίδας.
John Densmore. Στο «When You’re Strange» θα δείτε τη λαμπρή κατεργαριά του Τζιμ που έλεγε: «Πίνω για να μπορώ να μιλήσω στους μαλάκες -κι εννοώ κι εμένα»… Θα ανακαλύψετε επίσης την αθωότητά του. Θα τον δείτε να χορεύει στην έρημο με παιδιά…
Tom DiCillo. Ο Τζιμ είναι σαν τον Έλβις στο ξεκίνημα της καριέρας του. Σε μερικά πλάνα, έχει μία έκφραση έκπληξης και άδολης χαράς μπροστά στη διασημότητά του. Δεν είδα ποτέ αυτή την έκφραση στο πρόσωπο της Μαντόνα.
John Densmore. Ροκ στάρ: αυτή η λέξη δεν υπήρχε στο λεξιλόγιό μας. Σήμερα είναι το όνομα ενός ηλίθιου ισοτονικού αναψυκτικού… Δεν μιλάμε για μία εικόνα αλλά για έναν άνθρωπο ευάλωτο. Δείτε την αντίδρασή του στο στούντιο, όταν ηχογραφούσαμε το «Wild Child» που τελειώνει με το στίχο «Do you remember when we were in Africa ?», οπότε ο Ρόμπι (Κρίγκερ) του λέει «Είναι το πιο ηλίθιο τέλος που έχω ακούσει». Ο Τζιμ καταστενοχωρήθηκε.
Tom DiCillo. Στο φιλμ του Όλιβερ Στόουν η περσόνα του Τζιμ Μόρισον θα είχε απαντήσει: «Άντε γαμήσου! Είναι το τραγούδι μου και είναι γαμώ τα τραγούδια». Φανταστείτε ότι παίρνετε ένα γράμμα από τον πατέρα σας που σας λέει ότι δεν έχετε κανένα ταλέντο. Αυτό συνέβη στον Τζιμ το 1966, αυτό το γιο του ναυάρχου. Πώς να μην επηρεαστεί;
Le Nouvel Observateur. Χρησιμοποιείτε πλάνα από ένα φιλμ που γύρισε ο ίδιος ο Τζιμ Μόρισον…
Tom DiCillo. Ο Τζιμ Μόρισον γύρισε αυτό το φιλμ το 1969. Πήγε στην έρημο μαζί με μία ομάδα τεσσάρων ατόμων. Το γύρισε σε φιλμ 35 χιλιοστών και έχει διάρκεια 50 λεπτά. Σ’ αυτό το φιλμ έχει γένια. Στην αρχή του «When You’re Strange» τον πρωτοβλέπουμε με αυτή την ομάδα. Στο Φεστιβάλ του Σάντανς, ακόμη και δημοσιογράφοι έφυγαν από την αίθουσα, νομίζοντας ότι προσλάβαμε ηθοποιό να παίξει το ρόλο του Τζιμ… Σ’ αυτό το σιωπηλό φιλμ, τριγυρνά με αμάξι μέσα στην έρημο. Εγώ πρόσθεσα τον ήχο. Ανοίγει το ράδιο και μαθαίνει τα νέα του θανάτου του.
Le Nouvel Observateur. Από πού εμπνεύστηκε το όνομα του συγκροτήματος ο Μόρισον;
John Densmore. Από τις «Πύλες της αντίληψης» (Doors of perception) του Άλντους Χάξλεϊ. Ένα όνομα απλό, σε αντίθεση με τα γελοία ονόματα που ήταν τότε στη μόδα όπως Strawberry Alarm Clock ή Jefferson Airplane.
Le Nouvel Observateur. Φοβηθήκατε ποτέ τον Μόρισον;
John Densmore. Πάνω στη σκηνή, ήμουν πίσω του και αναρωτιόμουν: «Τι διάολο θα βρει να κάνει αυτή τη φορά;» Μήπως θα το ρίξει στον ύπνο στη μέση της συναυλίας ή θα χρησιμοποιήσει το μικρόφωνο σαν ακόντιο για να παλουκώσει δεν ξέρω ποιον. Την πρώτη φορά που παίξαμε στο Φίλμορ, στο Σαν Φρανσίσκο, ο Τζιμ Μόρισον ισορροπούσε το μικρόφωνο σαν τον Ροτζερ Ντάλτρει των Who και κατά λάθος χτύπησε τον Μπιλ Γκράχαμ, έναν από τους διοργανωτές. Την επόμενη φορά, όταν ξαναπήγαμε στο Φιλμορ, ο Μπιλ Γκράχαμ φορούσε ένα στρατιωτικό κράνος: «Εντάξει, παιδιά, αυτή τη φορά είμαι προετοιμασμένος». Στη διάρκεια μιας συναυλίας έκανα ένα διαολεμένο σόλο όταν ο Τζιμ πλησίασε στα ντράμς και άρπαξε τα λουλούδια που ήταν στη σκηνή σαν σύμβολα του flower power και τα πέταξε κάτω από τις μπαγκέτες μου. Δεν μπορούσα να σταματήσω να παίζω. Χτυπούσα τα λουλούδια σαν αγροίκος. Ένα διαολεμένο σύμβολο anti-flower power! Αλίμονο, στο βαθμό που ο Τζιμ βούλιαζε στην αυτοκαταστροφή, έπρεπε να πάρω τις αποστάσεις μου. Στο φιλμ, βλέπετε πόσο νηφάλιος ήταν στο στούντιο. Κάναμε ότι δεν βλέπαμε αλλά όπως λένε και οι Ανώνυμοι Αλκοολικοί υπήρχε ένα ελέφαντας στο δωμάτιο. Χειρότερο κι απ’ τον ίδιο τον ελέφαντα είναι ότι παντού υπάρχουν τα σκατά του ελέφαντα. Ο Τζιμ αφήνονταν να παρασυρθεί από τον “Τζίμπο”, τον κακότροπο και διονυσιακό δεύτερο εαυτό του, απ’ το προσωπείο του Βασιλιά Σαύρα. Θεέ μου, πώς μπορούσε να αναπνέει μέσα σ’ αυτό το παντελόνι της σαύρας;
Le Nouvel Observateur. Στο φιλμ τον βλέπουμε να φωνάζει μπροστά στο κοινό του, στο Μαϊάμι: «Δεν με νοιάζει η επανάσταση, αυτό που θέλω είναι να διασκεδάζω»
Tom DiCillo. Μόλις είχε ανακαλύψει το Ζωντανό Θέατρο στη Νέα Υόρκη και την ελευθεριακή ως τα άκρα αισθητική του. Φαντάζομαι ότι ένιωθε κάποια ενοχή να βρίσκεται μπροστά σε ένα τέτοιο πλήθος παρόλο που δεν είχε κανένα ιδιαίτερο μήνημα να του δώσει…
John Densmore. Επαναλαμβάνει τη λέξη «Love» σαν να ήθελε να ξορκίσει τη μοναξιά του…
Le Nouvel Observateur. Τα τραγούδια σας υπογράφονται από τους Doors εκτός από αυτά του δίσκου «The Soft Parade». Γιατί;
John Densmore. Ο Ρόμπι έγραψε τους στίχους του «Tell All The People»: «Πες το σε όλους όσους βλέπεις, ακολουθήστε με…». Ο Τζιμ είπε: «Θα τραγουδήσω αυτούς τους στίχους, αλλά δεν θέλω να νομίζουν ότι τους έχω γράψει, αυτό θα με έκανε πολύ νευρικό»
Tom DiCillo. Δεν ήθελε να κάνει το φερέφωνο. Όπως ο Μπομπ Ντίλαν που έκανε τα πάντα για να δραπετεύσει από την εικόνα του προφήτη της φολκ.
Le Nouvel Observateur. Το 2004, ήρθατε αντιμέτωπος σε μία δίκη με τον Ρέι Μάντζαρεκ και τον Ρόμπι Κρίγκερ, οι οποίοι με την επωνυμία The Doors, δημιούργησαν ένα γκρουπ με τον Ίαν Αστμπουρι, τον τραγουδιστή των Cult, και τον Στιούαρτ Κόπλαντ, τον ντράμερ των Police. Ο Μάντζαρεκ διαβεβαίωσε ότι υποφέρετε από την ακοή σας και δεν μπορούσατε πια να παίξετε…
John Densmore. Οι Doors είναι ο Τζιμ, ο Ρόμπι, ο Ρέι, ο Τζον… Είναι όπως ο Ρίνγκο, ο Τζον, ο Τζορτζ και… Ποιος είναι ο τέταρτος;
Tom DiCillo. Ο Μικ! (γέλια)
John Densmore. Ο Ρέι έγραψε μία σειρά από ψέματα για μένα στο βιβλίο του. Από τότε ζήτησα να ακούσω τις δικαιολογίες του. Με αγκάλιασε και είχε το θράσος να μου πει: «Είμαστε πάντα φιλαράκια». Θα μπορούσα να τον σκοτώσω… Σε αντίθεση με αυτόν, είμαι πάντοτε αντίθετος με τη διαφημιστική χρήση ενός από τα τραγούδια μας, ακόμη και για ένα εξαψήφιο ποσό. Είμαι ικανοποιημένος με τον Τομ που τελείωσε την ταινία με αυτά τα λόγια: «Μέχρι σήμερα, κανένα τραγούδι των Doors δεν χρησιμοποιήθηκε σε διαφήμιση αυτοκινήτων». Το 1967, όταν η Μπουΐκ μας πρότεινε 75.000 δολάρια για να χρησιμοποιήσει το «Light My Fire» σε μία διαφήμιση, ο Τζιμ είπε όχι. Απείλησε την εταιρεία ότι θα καταστρέψει ένα από τα αυτοκίνητά τους με σφυρί σε απευθείας μετάδοση από την τηλεόραση. Δεν το ξεχνώ. Έχω ένα ωραίο σπίτι και μερικά αμάξια όπως ο Ρέι. Δεν έχουμε πρόβλημα χρημάτων. Μπορούμε να σεβόμαστε τον Τζιμ. Σε ένα άρθρο, ανέφερα τη φράση του τσέχου προέδρου Βάτσλαβ Χάβελ, που, μετά την πτώση του κομουνισμού είχε πει: «Πρέπει να προχωρήσουμε προσεκτικά, γιατί δεν ξέρω αν υπάρχει τόσο μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην ΙΒΜ και την KGB». Στη δίκη, η αντίθετη πλευρά μου απέδωσε την πατρότητα της φράσης και μου είπαν: «Κύριε Ντένσμορ, είστε ένας αντιαμερικανός, ένας αναρχικός…». Τρέφω τον πιο μεγάλο θαυμασμό για τον Νιλ Γιανγκ, ο οποίος, όπως ο Ράντι Νιούμαν, προσφέρθηκε να καταθέσει υπέρ μου. Αγαπώ το τραγούδι του «This Note’s for You», όπου λέει: «Δεν τραγουδώ για την Πέπσι / Δεν τραγουδώ για την Κόκα / Δεν τραγουδώ για κανένα». Σε αντίθεση με τον Τζιμ, ο Μπάουι κι ο Τζάγκερ επιβίωσαν από τις καταχρήσεις. Και αυτό με χαροποιεί. Όμως ο Μπάουι ασχολείται με το χρηματιστήριο κι οι Στόουνς μεριμνούν συνεχώς να βγάζουν χιλιάδες από περιοδείες. Ο Νιλ Γιανγκ είναι ένας μονάκριβος αγαπημένος επιζήσας.
Le Nouvel Observateur. Αφηγητής της ταινίας είναι ο Τζόνι Ντεπ.
Tom DiCillo. Είναι κάποιος που ξέρει το βάρος της διασημότητας.
John Densmore. Θυμάμαι κάποτε σε μία συνέντευξη, ένας δημοσιογράφος ρώτησε τον Τζιμ.: θα τα ξαναέκανες όλα ίδια αν ξαναξεκινούσες από την αρχή; Ο Τζιμ απάντησε ότι εάν επρόκειτο να ξαναρχίσει, θα προτιμούσε να περάσει τη ζωή ενός απλού κηπουρού.

Το πρωτότυπο βρίσκεται εδώ

“Πρέπει να κάψουμε το ευρώ;” αναρωτιέται το Nouvel Observateur στο εξώφυλλό του πριν από μερικά τεύχη. Από όλο το αφιέρωμα μεταφράζω δύο αντίθετες απόψεις που συνιστούν δύο διαφορετικές απαντήσεις στο ερώτημα του περιοδικού. Εγκαινιάζω ταυτόχρονα μία νέα κατηγορία άρθρων, τις “μεταφράσεις” που είναι μια ευκαιρία για σας να έρχεστε σε επαφή με ενδιαφέροντα (κατ’ εμέ) άρθρα από το γαλλικό τύπο και για μένα να εξασκούμαι στη γαλλική γλώσσα. Εννοείται ότι, αν είστε γνώστες της γαλλικής, οι παρατηρήσεις είναι όχι απλά δεκτές αλλά καλοδεχούμενες. Όμως δείξτε λίγη επιείκια στην κριτική σας -αρχάριος είμαι.

ΝΑΙ
Δεν μπορεί να υπάρξει κοινό νόμισμα χωρίς προηγούμενη πολιτική ένωση. Υπερεκτιμημένο το ευρώ οδήγησε σε μία αξιοσημείωτη απώλεια της ανταγωνιστικότητας, δημιουργώντας ζημιές ανεπανόρθωτες για τη χώρα μας: κλείσιμο επιχειρήσεων ή μεταφορά τους στο εξωτερικό. Μόνο οι χώρες της γερμανικής ζώνης (σ.σ.: ποιες είναι αυτές; μήπως εννοεί τα κρατίδια της Γερμανίας;) ευνοήθηκαν από το ευρώ, λιγότερο απ’ ό,τι είχαν ήδη ευνοηθεί ήδη με το δικό τους νόμισμα. Δεν πρέπει οι οπαδοί του δόγματος -ο αρχιερέας του Ζαν Κλοντ Τρισέ και οι πολιτικοί που εξαπάτησε- να οδηγήσουν την ευρωπαϊκή οικονομία σε ένα καταστρεπτικό αποπληθωρισμό. Η πλειοψηφία των χωρών του ευρώ έχουν ανάγκη από μεταρρυθμίσεις αλλά σε βάθος χρόνου. Ο γιατρός που θα έκανε έναν ασθενή να φτάσει από τα 100 κιλά στα 60 μέσα σε λίγες εβδομάδες θα τον σκότωνε, αν προηγουμένως ο ασθενής δεν σκότωνε το γιατρό…
Ελπίζω ότι οι πολιτικοί θα καταλάβουν με τον καιρό, ενόψει μάλιστά αυτών που θα περάσουν τα πειραματόζωα της Ελλάδας, τον κίνδυνο να χορηγήσουν το “φάρμακο Τρισέ/Μέρκελ” στην Πορτογαλία, την Ισπανία, την Ιταλία… Μόνο μία απάλυνση του συμφώνου σταθερότητας με προτεραιότητα το στόχο της ανάπτυξης, σε έναν ορίζοντα δέκα - δεκαπέντε χρόνων για την εξάλειψη των ελλειμμάτων, θα μπορούσε ίσως να δώσει το χρόνο στους υπεύθυνους πολιτικούς να ξανασχεδιάσουν μία πολιτική ένωση κι έπειτα τη νομισματική σε μία μικρή ζώνη.
Νομίζω όμως ότι προηγουμένως το ευρώ θα εκραγεί. Ο Ζαν Κλοντ Τρισέ δημιούργησε ένα τούνελ που βούλωσε την είσοδό του ενώ η έξοδός του οδηγεί στην άβυσσο του αποπληθωρισμού. Ένας πολιτικός πρέπει να έχει το θάρρος να αποκηρύσσει ένα δόγμα, αλλά αυτή η υποχρέωση μοιάζει με μία υποτιθέμενη υποχρέωση του πάπα να εξηγήσει στους πιστούς ότι στη Λούρδη δεν υπάρχουν ούτε εμφανίσεις της Παναγίας ούτε θαύματα!
Φιλίπ Βιλέν “Τραπεζίτης επενδύσεων, πρώην διευθυντής της Φιγκαρό”

ΟΧΙ
Η εγκατάλειψη του ευρώ θα ήταν μία καταστροφή χωρίς προηγούμενο. Το ευρώ είναι ένα μικρό θαύμα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος που δεν θα γίνει δύο φορές. Έπαιξε ένα ρόλο αναχώματος για πολλές χώρες που ξεπέρασαν μία κρίση οικονομική ή πολιτική, αλλιώς, χωρίς το ευρώ, θα έπρεπε να προβούν σε σκληρές υποτιμήσεις. Επέτρεψε να δημιουργηθεί μία ευρεία ζώνη, μέσα στην οποία δεν υπάρχει το συναλλαγματικό ρίσκο. Αντίθετα, οι επενδύσεις έξω από τα σύνορα της Ευρώπης σημαίνει ότι διατρέχεις τον κίνδυνο να δεις την επένδυσή σου να ακρωτηριάζεται επανειλημμένα από τις ανταγωνιστικές υποτιμήσεις. Το ευρώ εξαφάνισε αυτόν τον κίνδυνο. Εξάλλου ωφέλησε πολύ τη γαλλική οικονομία. Εάν οι επιχειρήσεις μας μπόρεσαν να πάρουν μέσα στην παγκόσμια οικονομία μία αξιοζήλευτη θέση, το χρωστούν κατά πολύ στο ευρώ.
Οι εξαγωγές; Δεν είναι τόσο το ευρώ που τις εμποδίζει, όσο το ισχυρό ευρώ που είναι άλλο θέμα. Κυρίως, δεν πρέπει να έχουμε μία θεώρηση καθαρά μονεταριστική. Το ευρώ είναι ένα από τα εργαλεία της ευρωπαϊκής κατασκευής. Αν ο καθένας αποκτήσει την ανεξαρτησία του κι επιστρέψει στο νόμισμά του, η Ευρώπη πέθανε. Μερικές χώρες θα φτώχαιναν δραστικά. Βέβαια, υπάρχουν δυσκολίες. Χρειάζεται μία συλλογική πειθαρχία. Ένα νέο σύμφωνο σταθερότητας. Μία διάταξη οικονομικής ενίσχυσης των κρατών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, κάτι που έγινε ήδη με το ΔΝΤ και είναι υπαρκτό. Είμαστε πιο δυνατοί όταν είμαστε ενωμένοι. Το ευρώ είναι ένα στοιχείο της οικονομικής και πολιτικής αποτελεσματικότητας. Είναι επίσης το τσιμέντο της συνοχής της Ευρώπης, που μας έδωσε, ας μην το ξεχνάμε, εξήντα πέντε χρόνια ειρήνης για τρεις γενιές Ευρωπαίων. Ένα ακόμη θαύμα.
Ζεράρ Μαστραλέ, πρόεδρος-διευθυντής της Γκαζ ντε Φρανς Σουέζ και πρόεδρος της Παρί Γιούροπλας

Τα πρωτότυπα: εδώ κι εδώ

Έχει πάντα ενδιαφέρον να μαθαίνεις πώς μας βλέπουν οι ξένοι και να διαπιστώνεις ότι συνήθειες δεδομένες κι αυτονόητες για εμάς μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό αντίκτυπο σε κάποιο που δεν έχει μεγαλώσει εδώ αλλά κλήθηκε σε ώριμη ηλικία να προσαρμοστεί στον ελληνικό τρόπο ζωής.
Στα δύο πρώτα από τα τρία χρόνια της μαθητείας μου στα γαλλικά, οι καθηγήτριες ήταν Γαλλίδες παντρεμένες με Έλληνες και χρόνια εγκατεστημένες στην Ελλάδα. Παρόλα αυτά πάντα απορούσαν με μερικά στοιχεία της ελληνικής καθημερινότητας και η απορία τους μας προκαλούσε απορία με τη σειρά της.
Αναφέρω όσα θυμούμαι (αλλάζοντας τα πραγματικά τους ονόματα σε Ανιές και Φρανσουάζ)

1. Η Ανιές γελούσε με την τακτική των μαθητών να κάνουν κατάληψη στο σχολείο το πρωί και το βράδυ να τρέχουν στα φροντιστήρια.

2. Η Φρανσουάζ έλεγε ότι στην Ελλάδα ανακάλυψε έκπληκτη (και έντρομη) ότι τα γαριδάκια και τα πατατάκια είναι παιδικές τροφές. Έως τότε ήξερε ότι ήταν συνοδευτικά σνακ για αλκοολούχα ποτά.

3. Η Ανιές έκανε την παρατήρηση ότι ο πιο συνηθισμένος τρόπος αντίδρασης των Ελλήνων σε όσα δεν τους αρέσουν είναι να βλέπουν το Λαζόπουλο, να λένε “καλά τα λέει” και… c’est tout!

4. Η Φρανσουάζ έβλεπε με απορία ότι οι επισκέπτες φέρνουν ως δώρο για τα δύο παιδιά της δύο τεράστιες σοκολάτες, ενώ μόνο τη μία από αυτές -όπως είπε- θα την πήγαινε η ίδια δώρο σε τέσσερα παιδιά. Της εξηγήσαμε ότι σε τέτοια περίπτωση θα την κατηγορούσαν για γυφτιά (όρο που δυσκολευτήκαμε να της εξηγήσουμε).

5. Η Ανιές εκμυστηρεύθηκε ότι σοκαρίστηκε όταν διαπίστωσε ότι πολλοί φωνάζουν (άγνωστους σ’ αυτούς) ηλικιωμένους “παππού” και “γιαγιά” και μας διαβεβαίωσε, με τρόπο που δεν σήκωνε αμφιβολία, ότι κάτι τέτοιο στη Γαλλία δεν υπάρχει η πα-ρα-μι-κρή περίπτωση να συμβεί.

6. Η Ανιές που, αν και Γαλλίδα, δεν τα πήγαινε καλά με το μαγείρεμα, διατύπωνε το παράπονο ότι το έτοιμο φαγητό (προμαγειρεμένο, συσκευασμένες πίτσες κλπ) είναι τόσο χάλια στα ελληνικά σούπερ μάρκετ.

7. Η Φρανσουάζ μας διηγήθηκε απογοητευμένη ότι έβλεπε ειδήσεις και τοκ-σόου στην ελληνική τηλεόραση, στην προσπάθειά της να βελτιώσει τα ελληνικά της, αλλά τελικά σταμάτησε να τα παρακολουθεί γιατί δεν καταλάβαινε τίποτα ακούγοντας τους καλεσμένους να μιλούν όλοι μαζί και να διακόπτουν ο ένας τον άλλο. Επίσης αναρωτήθηκε πώς είναι δυνατόν να λέγεται δελτίο ειδήσεων μία εκπομπή σαράντα πέντε λεπτών, όπου συζητούν σαράντα λεπτά μία είδηση και αναφέρονται επί τροχάδην και σε δυο-τρεις ακόμη.

8. Η Ανιές, όταν για πρώτη φορά πήγε να παρακολουθήσει σχολική γιορτή στο σχολείο του γιου της, έπαθε ένα μικρό σοκ, βλέποντας εξάχρονα πιτσιρίκια να τραγουδούν “με το τουφέκι μου στον ώμο” και να απαγγέλλουν ποιήματα που εξυμνούσαν τη γενναιότητα, την αυτοθυσία, την ανδρεία κι άλλες πολεμικές αρετές. “Είσαι σίγουρος ότι δεν γράψαμε το παιδί σε στρατιωτική σχολή;” ρωτούσε τον άντρα της.

Στο «Γαλλομαθής και γαλλοπαθής», πριν από τρία περίπου χρόνια, αφηγήθηκα την πολυκύμαντη σχέση μου με τη γαλλική γλώσσα που (τότε) νόμιζα ως οριστικώς λήξασα. Όμως ο καιρός εγύρισε, καθότι, κατά το λαϊκώς πανθομολογούμενον, διαθέτει “γυρίσματα”.
Έτσι: στο πολύκροτο άρθρο «Γκάλοπ: γαλλικά ή γερμανικά», τις εποχές που σκεφτόμουν ποια (δεύτερη) γλώσσα να στείλω τον (πρώτο) κανακάρη μου να μάθει, σκέφτηκα να ρωτήσω τους αναγνώστες μου σχετικώς. Έγινε ένας ψιλοχαμός που συνεχίστηκε στο (όχι τόσο πολύκροτο) άρθρο «Νέο γκάλοπ: γαλλικός ή γερμανικός πολιτισμός;». Αξιοσημείωτο είναι ότι η διαμάχη συνεχίστηκε με σχόλια που απεστάλησαν αρκετό καιρό μετά από την ανακοίνωση της απόφασής μου να γράψω τελικά τον μικρό στα γαλλικά, απόφαση που ανακοινώθηκε στο άρθρο «Γαλλικά ή γερμανικά; Το τέλος της διαμάχης, η αρχή μιας νέας περιπέτειας». Εκεί ανακοινώθηκε ότι η σχέση μου με τη γαλλική γλώσσα συνεχίστηκε απρόσμενα, αφού στο Ινστιτούτ Φρανσέ ντ’ Ατέν (Ανέξ ντε Λαρισά) έγραψα όχι μόνο το Αταιριαστόπουλο αλλά και εμέ τον ίδιον.
Κι έτσι ξεκίνησε η β΄ φάση της μαθητείας μου στο Γαλλικό Ινστιτούτο (είκοσι ολάκερα χρόνια μετά την πρώτη παρακαλώ) όπου παρακολούθησα τα μαθήματα του DELF B2 την πρώτη χρονιά, τα μαθήματα του DALF C1 τη δεύτερη και τα μαθήματα του DALF C2 την τρίτη…
Πριν από μία βδομάδα, έδωσα εξετάσεις για την απόκτηση του C2 (το Proficiency των γαλλικών για να καταλαβαινόμαστε) και μάλλον τα πήγα καλά… Το θέμα είναι ότι η σχέση μου με τη γαλλική γλώσσα θέλω να συνεχιστεί σε κάτι πιο επίσημο από τη μελέτη γαλλικών περιοδικών και την ανάγνωση γαλλικής λογοτεχνίας. Έτσι νέες σκέψεις κι όνειρα θέλουν τον εαυτό μου να καταπιάνεται με μία νέα ύψιστη αποστολή: τη μεταλαμπάδευση της γαλλικής λογοτεχνίας στους συμπατριώτες μου στην οικεία τους γλώσσα. Πιο λιανά: θα ήθελα να ασχοληθώ με τη μετάφραση, ίσως αφού παρακολουθήσω κάποια μαθήματα περί μετάφρασης π.χ. στο Ε.ΚΕ.ΜΕ.Λ. και μάλιστα σύντομα, πριν προλάβουν να το κλείσουν.
Για την ώρα, πάντως, σε μία νέα κατηγορία άρθρων που θα δημιουργηθεί σύντομα, τις «Μεταφράσεις», θα έχετε την ευκαιρία να διαβάζετε άρθρα του γαλλικού τύπου που μου τράβηξαν την προσοχή και που πιστεύω ότι αξίζουν την προσοχή μας.
Και βλέπουμε…